Jak znaleźć swój głos komediowy (bez kradzieży)

Głos to temat, o którym komicy mówią najwięcej i definiują najgorzej. Twój głos to nie sposób podania, persona ani tematy, które poruszasz. To coś pod tym wszystkim — odpowiedź na pytanie, gdybym przeczytał ten żart bez twojego nazwiska, wiedziałbym, że to twoje?

Głos jest trwały. Przeżywa twoje wybory stylu, twoje złe bity, specyficzne obsesje twoich dwudziestych. Większość komików spędza pierwszy rok próbując go wymyślić, a trzeci odkrywając, że był tam cały czas, tylko zakopany pod cudzymi głosami.

Głos = perspektywa + rytm + obsesje

Trzy składniki, w tej kolejności ważności:

• Perspektywa — jak widzisz świat. Kąt, który bierzesz domyślnie. Jesteś najbystrzejszą osobą w pokoju czy najbardziej zdezorientowaną? Ufasz ludziom, czy patrzysz krzywo? Perspektywa to najbardziej niezmienna część twojego głosu.
• Rytm — jak mówisz. Długość zdania, długość pauzy, kadencja puent. Trudna do podrobienia, łatwa do utracenia, jeśli próbujesz kopiować cudzy.
• Obsesje — tematy, do których wracasz w kółko. Nie żarty pisane "bo trzeba", ale te, do których przyłapujesz się na powrocie rok później.

Przestań kopiować. Zacznij listy.

Komicy z pierwszego roku często próbują brzmieć jak ulubiony komik. Przez kilka miesięcy to ok — naśladowanie to sposób uczenia się, co potrafi stand-up. Ale przestaje być przydatne, gdy zaczynasz brzmieć jak gorsza wersja kogoś innego.

Spróbuj tego. Spisz 10 rzeczy, o których nie potrafisz przestać mówić. Skreśl te, o których miliard innych komików też nie potrafi przestać mówić — związki, lotniska, starzenie, aplikacje randkowe. Co zostanie, to twój głos. Pisz stamtąd.

Głos pojawia się w twoich edycjach, nie szkicach

Pierwsze szkice są jeszcze w połowie pożyczone. Głos autora, który teraz czytasz, nie pojawił się w pierwszym szkicu tego akapitu; pojawił się, gdy wyciąłem to, co nie brzmiało jak ja. Tak samo z żartami.

Edytując bit, pytaj: czy ta linijka brzmi jak ja, czy jak komik? Druga do kosza. Pierwsza zostaje. Z czasem to, co zostaje, narasta, a głos staje się jaśniejszy, bo mniej w nim cudzego głosu.

Styl vs. głos

Dwóch komików może dzielić styl i mieć zupełnie różne głosy. Dwóch komików w powolnym deadpanie z niską energią może nie mieć ze sobą nic więcej wspólnego — jeden cyniczny, drugi dziwnie pełen nadziei. Styl to powierzchnia. Głos to coś głębszego.

To istotne, bo komicy często myślą, że muszą najpierw znaleźć styl. Nie muszą. Styl podąża za głosem. Pisząc z prawdziwej perspektywy, styl ostatecznie pasuje. Wybierając styl i próbując pisać do niego, brzmisz jak ktoś w przebraniu.

Ile to zajmuje

Większość komików zaczyna słyszeć swój głos w okolicach 2-3 roku konsekwentnych open mików. Nic magicznego. Przyjście głosu zwykle wygląda tak:

1. Przestajesz pisać nowe żarty, które brzmią jak żarty innych.
2. Przestajesz sięgać po premisy, które nie są twoje.
3. Zaczynasz słyszeć swój głos w starym materiale i przepisywać go, by bardziej brzmiał jak ty.

Nie ma momentu "zaskoczenia". Jest powolny proces, w którym stajesz się mniej interesujący w interesujący sposób, a publiczność rozpoznaje cię szybciej.

Co robić, gdy go znajdziesz

Chroń go. Głos jest kruchy w roku po znalezieniu, bo nagle pojawia się presja bycia bardziej "komercyjnym", "telewizyjnym", "dostępnym". Większość tych uwag to presja, by oszlifować dopiero co wyłoniony głos.

Bądź otwarty na dobre uwagi. Ale rozróżniaj, które dotyczą konkretnego żartu, a które twojego głosu. Pierwsze czynią cię lepszym. Drugie czynią cię generycznym.

Więcej o budowaniu wiarygodnych żartów wokół prawdziwego głosu: setup, puenta, tag — struktura żartu 101. By sprawdzić, czy głos rzeczywiście dochodzi do sali: jak testować nowe żarty.